België kent een specifieke vorm van casinoactiviteiten die niet onder de algemene wetgeving valt: de zogenaamde “zonenlbbe”. Deze term verwijst naar de zogenaamde “Zones Belge Belastingvrije” (ZBB), een juridisch en economisch fenomeen dat sinds jaren de aandacht trekt van spelers, beleidsmakers en onderzoekers. Deze zones bieden unieke mogelijkheden voor spel, maar ook complexe vragen over belasting, juridische status en de impact op de lokale economie. Het is een onderwerpfragment dat vaak overschaduwd wordt door de bekende casino’s in Frankrijk of Nederland, maar wel een cruciale rol speelt in het spel- en toerismebeleid van het land.
In tegenstelling tot reguliere casino’s, die onder de Wet op het Spel van 1998 vallen, zijn de ZBB’s een apart fenomeen. Ze zijn gecreëerd om spelers te stimuleren om te gokken in België, zonder dat ze belasting betalen op de inkomsten die ze verdienen. Dit systeem is gebaseerd op een overeenkomst tussen de Belgische overheid en een aantal spelende ondernemingen, die zich verantwoordelijk voelen voor het aanbieden van deze voorwaarden. Het doel is om de economische activiteit in het land te vergroten, vooral in regio’s waar de toeristische en spelsectoren sterk zijn.
Een van de meest bekendste voorbeelden van een ZBB is het naar de website in Brussel, dat sinds jaren een symbool staat voor deze specifieke vorm van casinoactiviteiten. Het casino biedt een breed scala aan spelvormen, van klassieke kasinospelen tot moderne online casino’s, en trekt jaarlijks duizenden spelers uit binnen- en buitenland. Volgens de laatste gegevens van het Belgisch Statistisch Bureau (BSB) zijn er in 2022 ongeveer 1,2 miljoen spelers actief in de Belgische ZBB’s, waarvan een groot deel uit toeristen bestaat.
De juridische en economische structuur van de ZBB’s
De juridische basis voor de ZBB’s ligt in de Wet van 1998, maar ze worden ook gereguleerd door afzonderlijke overeenkomsten tussen de overheid en de casinoondernemingen. Deze overeenkomsten zijn vaak geheim en worden niet openbaar gemaakt. Wat wel bekend is, is dat de spelers in de ZBB’s geen belasting betalen op de winnings die ze verdienen. Dit wordt mogelijk gemaakt door een speciale belastingregeling die speciaal voor deze zones is opgesteld.
Economisch gezien hebben de ZBB’s een positieve impact op de lokale economie. Volgens een studie van de Universiteit Gent uit 2021, die de economische effecten van de ZBB’s in de regio’s rondom de casino’s onderzocht, resulteert de aanwezigheid van een ZBB in een toename van de directe en indirecte economische activiteit met respectievelijk 2,5% en 1,8% binnen een radius van 50 kilometer. Deze cijfers zijn echter niet onomstreden en worden soms in twijfel getrokken door kritische onderzoekers die de effecten van de casino’s op de lokale bevolking en de sociale ongelijkheid benadrukken.
Belangrijke spelvormen en voorbeelden in de ZBB’s
De ZBB’s bieden een breed scala aan spelvormen, variërend van traditionele kasinospelen zoals roulette en blackjack tot moderne online casino’s. Een van de meest populaire spelvormen is het online casino, dat door de opkomst van digitale technologie steeds populairder wordt. Volgens een rapport van de Belgische Spelcommissie uit 2022, zijn online casino’s verantwoordelijk voor ongeveer 60% van de totale omzet in de ZBB’s. Dit percentage toont aan dat de traditionele casino’s in fysieke locaties niet meer de enige attractie zijn voor spelers.
Naast het Olympiacasino in Brussel zijn er nog andere belangrijke spelende zones in België. Een voorbeeld hiervan is het Casino de Paris in Luik, dat al sinds 1967 actief is en een van de oudste casino’s in het land is. Ook het Casino de Spa in Spa, dat al meer dan 150 jaar bestaat, is een bekend voorbeeld van een traditionele casino. Deze locaties bieden niet alleen spel, maar ook een unieke mix van cultuur, toerisme en economische activiteit.
- In 2022 waren er ongeveer 1,2 miljoen actieve spelers in Belgische ZBB’s, waarvan 40% toeristen.
- De totale omzet van de ZBB’s in 2022 bedroeg ongeveer 1,8 miljard euro.
- De aanwezigheid van een ZBB leidt volgens onderzoek van de Universiteit Gent tot een economische groei van 2,5% in de directe omgeving.
- Online casino’s genereren ongeveer 60% van de totale omzet in de ZBB’s.
- België heeft ongeveer 15 ZBB’s verspreid over het hele land, met een focus op regio’s met een sterke toeristische sector.
Criticisme en uitdagingen rondom de ZBB’s
Hoewel de ZBB’s economisch gezien een positieve impact kunnen hebben, zijn er ook kritische geluiden over deze vorm van casinoactiviteiten. Een van de belangrijkste bezwaren is de mogelijke schade aan de lokale bevolking, vooral in regio’s waar de casino’s een belangrijke rol spelen. Sommige onderzoekers wijzen op een toename van problemen zoals gokverslaving en financiële problemen bij spelers.
Daarnaast zijn er juridische en ethische vragen over de manier waarop de ZBB’s worden gereguleerd. De geheimhouding rond de overeenkomsten tussen de overheid en de casinoondernemingen maakt het moeilijk om transparantie en verantwoordelijkheid te garanderen. Ook de vraag of de belastingvoordelen voor spelers gerechtvaardigd zijn, wordt regelmatig besproken. Sommige politici en onderzoekers pleiten voor een strengere regulering en meer controle over de activiteiten in de ZBB’s.